Ο έλεγχος της υπερβολικής χρήσης οθονών στην

οικογένεια: Από την Κυριαρχία στην Ισορροπία

Ας το παραδεχτούμε: η καθημερινότητά μας πλέον κινείται με τους ρυθμούς

ενός γρήγορου scroll. Δεν είναι μόνο τα παιδιά μας που ελκύονται από τη

λάμψη της οθόνης· είμαστε κι εμείς που πιάνουμε τον εαυτό μας να ελέγχει

μηχανικά το κινητό ανάμεσα στις δουλειές, στα διαβάσματα και στις

υποχρεώσεις. Όμως, δεν χρειάζεται να κηρύξουμε τον πόλεμο στην

τεχνολογία. Το στοίχημα για εμάς τους γονείς είναι να μετατρέψουμε τα

ψηφιακά εργαλεία από «εισβολείς» σε χρήσιμους συντρόφους, μαθαίνοντας

να βάζουμε εμείς τα όρια πριν μας τα επιβάλουν εκείνα.

→Η Δύναμη του Παραδείγματος στο Gaming και το YouTube

Οι επιλογές μας είναι το πιο ζωντανό μάθημα που μπορούμε να δώσουμε. Σε

έναν κόσμο γεμάτο διασπάσεις, οι μικρές καθημερινές μας πράξεις δείχνουν

στα παιδιά μας πώς να βρουν την ισορροπία τους εκεί που δυσκολεύονται

περισσότερο:

 Στο Gaming: Αντί να φωνάζουμε από το άλλο δωμάτιο «κλείσ’ το»,

μπορούμε να κάτσουμε δίπλα τους στο Roblox ή το Minecraft. Παίζοντας μαζί

τους, τους δείχνουμε πώς να διαχειρίζονται την ένταση της ήττας και πώς να

αποσυνδέονται μόλις τελειώσει ο χρόνος μας, χωρίς εκνευρισμό.

 Στο YouTube: Μπορούμε να δούμε μαζί ένα βίντεο και να συζητήσουμε:

«Γιατί λες ο YouTuber να φοράει αυτή τη μπλούζα; Μήπως είναι διαφήμιση;».

Έτσι, τα βοηθάμε να περάσουν από την παθητική παρακολούθηση στην

κριτική σκέψη.

→Προστασία και Ασφάλεια: Τα Ψηφιακά μας Εργαλεία

Πέρα από την ισορροπία, η δική μας ευθύνη είναι να κρατήσουμε τον ψηφιακό

κόσμο των παιδιών μας ασφαλή. Για να μας βοηθήσουν σε αυτό, υπάρχουν

εξειδικευμένες εφαρμογές που λειτουργούν ως «δίχτυ ασφαλείας»:

 Google Family Link: Ιδανικό για να βάζουμε όρια στον χρόνο χρήσης.

 YouTube Kids: Μια ελεγχόμενη εκδοχή της πλατφόρμας για κατάλληλο

περιεχόμενο.

 Qustodio ή Norton Family: Προσφέρουν λεπτομερή έλεγχο στο τι βλέπουν

τα παιδιά online.

Εργαλεία Γονικού Ελέγχου με Ελληνικό Μενού

Για να κάνουμε την ψηφιακή ασφάλεια πράξη, μπορούμε να

χρησιμοποιήσουμε εφαρμογές που μας επιτρέπουν να ορίζουμε όρια με

σεβασμό και διαφάνεια:

 Google Family Link (Δωρεάν):

Η πιο δημοφιλής επιλογή για Android και iOS. Διαθέτει πλήρες ελληνικό

περιβάλλον.

o Τι μας προσφέρει: Μπορούμε να κλειδώνουμε τη συσκευή την ώρα του

ύπνου, να εγκρίνουμε τις εφαρμογές που κατεβάζουν και να βλέπουμε πόση

ώρα πέρασαν στο YouTube ή σε παιχνίδια.

 YouTube Kids (Δωρεάν):

Μια ξεχωριστή εφαρμογή για παιδιά δημοτικού με ελληνικό μενού.

o Τι μας προσφέρει: Φιλτράρει αυτόματα το περιεχόμενο ώστε να προβάλλονται

μόνο βίντεο κατάλληλα για την ηλικία τους, ενώ μας επιτρέπει να ορίσουμε

χρονόμετρο που «κλείνει» την εφαρμογή μόλις τελειώσει ο χρόνος.

 Γονικός Έλεγχος Apple (Ενσωματωμένο στο iPhone/iPad):

Αν η οικογένεια χρησιμοποιεί συσκευές Apple, οι ρυθμίσεις βρίσκονται μέσα

στο μενού «Χρόνος επί Οθόνης» στα Ελληνικά.

o Τι μας προσφέρει: Μπορούμε να περιορίσουμε τη χρήση συγκεκριμένων

εφαρμογών (π.χ. gaming) και να αποκλείσουμε την πρόσβαση σε

ακατάλληλες ιστοσελίδες.

 Eset Parental Control (Επί πληρωμή - Δωρεάν δοκιμή):

Μια από τις πιο αξιόπιστες εταιρείες ασφαλείας με ελληνική υποστήριξη.

o Τι μας προσφέρει: Πολύ αναλυτικές αναφορές για τη δραστηριότητα των

παιδιών και δυνατότητα να στείλουμε ένα «μήνυμα προτεραιότητας» που

κλειδώνει την οθόνη μέχρι το παιδί να επιβεβαιώσει ότι το διάβασε.

♥Ας θυμόμαστε ότι αυτά τα εργαλεία δεν είναι «αστυνομία», αλλά το ψηφιακό

κράνος που φοράμε στα παιδιά μας. Τους εξηγούμε πάντα γιατί τα

χρησιμοποιούμε: όχι για να τα περιορίσουμε, αλλά για να τα προστατεύσουμε

μέχρι να μάθουν να κυκλοφορούν μόνα τους με ασφάλεια στο διαδίκτυο.

→Απλές πρακτικές κατά τη διάρκεια της μέρας :

Αντί για οθόνη μπορούμε να προτείνουμε στα παιδιά κάποιες απλές

δραστηριότητες που έχουν παιγνιώδη και δημιουργικό χαρακτήρα και

εμπλέκουν το σώμα και τα χέρια .Π.χ.

1. Κυνήγι Θησαυρού, κρύβοντας ένα αντικείμενο και γράφοντας απλούς

γρίφους.

2. Μαγειρική και νοικοκυριό σε απλές εκδοχές που μπορούν να αναλάβουν τα

παιδιά.

3. Επιτραπέζια παιχνίδια που στήνονται και παίζονται εύκολα

4. Ζωγραφική και κατασκευές με άχρηστα υλικά

5. Φωναχτή ανάγνωση από λογοτεχνικό βιβλίο

6. Στήσιμο μιας απλής θεατρικής παράστασης με ρούχα από την ντουλάπα

καθώς και απλές χορογραφίες με τραγούδια που αγαπούν

7. Κηπουρική σε εύκολα παρτέρια και γλάστρες

♥Επίσης μερικές απλές πρακτικές που μπορούν να μας βοηθήσουν στην

καθημερινή διαχείριση είναι :

1. Το Καλάθι των Κινητών: Κατά το φαγητό, όλα τα κινητά μένουν στην είσοδο.

2. Ψηφιακό Διάλειμμα: 30 λεπτά την ημέρα «απόλυτης ησυχίας» χωρίς καμία

συσκευή.

3. Συνειδητή Χρήση: Εξηγούμε γιατί πιάνουμε το κινητό (π.χ. «θα δω τον

καιρό»).

4. Κοινός Χρόνος Screen-free: Μια βόλτα ή μια δραστηριότητα χωρίς καμία

τεχνολογία.

5. Ο Κανόνας της Μίας Ώρας: Καμία οθόνη τουλάχιστον μία ώρα πριν τον

ύπνο.

→Η Ιεροτελεστία του Ύπνου: Η Ώρα της Αποσύνδεσης

Η πιο κρίσιμη στιγμή είναι η βραδινή μας ρουτίνα. Εκεί χτίζουμε τις πιο βαθιές

αναμνήσεις:

 Καθιερώνουμε έναν «σταθμό φόρτισης» εκτός υπνοδωματίων για όλες τις

συσκευές.

 Αντικαθιστούμε το scroll στο κρεβάτι με 15 λεπτά ανάγνωσης ενός βιβλίου ή

μιας χαλαρής συζήτησης.

♥Kλείνοντας….

Η πρόσπάθεια αντίστασης στη χρήση οθονών μοιάζει συχνά με μάχη ενάντια

σε έναν πανίσχυρο άνεμο. Θα υπάρξουν μέρες που τα όριά μας θα

καταρρεύσουν και που θα νιώσουμε ότι χάνουμε τον έλεγχο. Όμως, ας μην

απελπιζόμαστε. Το ζητούμενο για εμάς δεν είναι η τελειότητα, αλλά η

σταθερή κατεύθυνση.

Κάθε φορά που επιμένουμε στο «φρενάρισμα» της τεχνολογίας, κερδίζουμε

κάτι ανεκτίμητο. Τη φυσική ζωή και την επιλογή του μέτρου. Ας μην υποτιμάμε

τη δύναμη της δικής μας επιμονής. Ακόμα κι αν τα παιδιά μας διαμαρτύρονται

τώρα, αυτή η «αντίσταση» είναι το δώρο που θα τα κρατήσει ισορροπημένα

στο μέλλον. Συνεχίζουμε να προσπαθούμε, να συζητάμε και να είμαστε

παρόντες. Αυτή η καθημερινή μας προσπάθεια είναι που αξίζει και μπορεί να

φέρει αποτελέσματα.

Βοηθητική βιβλιογραφία για γονείς και εκπαιδευτικούς:

 «Πώς να μεγαλώσετε παιδιά στην ψηφιακή εποχή» – Elizabeth Kilbey

(Εκδόσεις Πατάκη): Ένας πολύ πρακτικός οδηγός από κλινική ψυχολόγο

που μας βοηθά να καταλάβουμε την επίδραση των οθονών στην ανάπτυξη

του παιδιού.

 «Παιδιά στην πρίζα» – Δημήτρης Ανωγιάτης (Εκδόσεις Αρμός): Μια

προσέγγιση για το πώς η υπερβολική έκθεση στην τεχνολογία επηρεάζει την

ψυχολογία και τη συμπεριφορά των παιδιών μας.

 «Digital Μινιμαλισμός» – Cal Newport (Εκδόσεις Κλειδάριθμος): Αν και

απευθύνεται σε όλους, μας βοηθά να βρούμε εμείς πρώτοι την ισορροπία,

ώστε να γίνουμε το σωστό πρότυπο για τα παιδιά μας.

 «Αναπτύσσοντας τον παιδικό εγκέφαλο» – Daniel J. Siegel & Tina

Payne Bryson (Εκδόσεις Πατάκη): Απαραίτητο για να κατανοήσουμε πώς

λειτουργεί ο εγκέφαλος των παιδιών μας και γιατί δυσκολεύονται τόσο πολύ

να «αποσυνδεθούν».

Βιβλιογραφία για Παιδιά Δημοτικού (Για την αποχή από τις οθόνες)

Αυτά τα βιβλία βοηθούν τα ίδια τα παιδιά να καταλάβουν τι χάνουν όταν είναι

μπροστά σε μια οθόνη, μέσα από όμορφες ιστορίες:

 «Η μεγάλη περιπέτεια του Φιλ και της Λιλή (μακριά από μια οθόνη)» –

Stephane Husar (Εκδόσεις Μεταίχμιο): Μια διασκεδαστική ιστορία που

ενθαρρύνει τα παιδιά να ανακαλύψουν τη χαρά του παιχνιδιού στον

πραγματικό κόσμο.

 «Η κυρία Οθόνη» – Βαγγέλης Ηλιόπουλος (Εκδόσεις Πατάκη): Ένα

εξαιρετικό παραμύθι από τη σειρά «Οικογένεια Τρίγωνου», που θίγει το θέμα

του εθισμού στις οθόνες με πολύ τρυφερό τρόπο.

 «Ποιος έκλεψε το κινητό μου;» – Κατερίνα Τζαβάρα (Εκδόσεις

Διάπλαση): Μια ιστορία που βοηθά τα παιδιά να δουν τη ζωή «έξω από το

κάδρο» μιας συσκευής.

 «Ο Φώτης και η οθόνη» – Σοφία Μαντούβαλου (Εκδόσεις Πατάκη): Μια

ιστορία για τη δύναμη της φαντασίας και το πώς το παιχνίδι με φίλους κερδίζει το μοναχικό παιχνίδι στην οθόνη.